آزمایش هپاتیت B
آزمایش هپاتیت B یا HBV عامل ايجاد عفونت فعال هپاتيت B و يا سابقه ي ابتلا به عفونت هپاتيت B را نشان مي دهد. اين آزمايشات براي نشان دادن عفونت هاي مختلف حاد و مزمن مي باشد.
آنتي ژن ها: آنتي ژن ها نشانگر هايي هستند که توسط باکتري ها ساخته مي شوند. بنابراين وجود آنتي ژن HBV به اين معني است که ويروس هپاتيت B در بدن وجود دارد.
آنتي بادي ها: آنتي بادي ها پروتئين هايي هستند که بدن بر عليه عفونت توليد مي کند. وجود آنتي بادي بر عليه HBV به اين مفهوم است که شما در معرض ويروس هپاتيت B بوده ايد. اما شما ممکن است قبلا به اين عفونت مبتلا شده باشيد و بهبود يافته باشيد و يا اينکه در حال حاضر به اين عفونت مبتلا باشيد.
ماده ژنتيکي ( DNA ) ويروس هپاتيت B نشان مي دهد که ويروس در بدن وجود دارد. ميزان DNA مي تواند شدت عفونت و ميزان گسترش آن را تخمين بزند.
تشخيص نوع ويروس هپاتيت B اهميت زيادي از نظر جلوگيري از گسترش عفونت دارد.
آزمايش ويروس هپاتيت B یا ( HBV ): ويروس هپاتيت B از طريق مايعات بدن شامل خون، مايع مني و ترشحات واژن ( شامل خون قاعدگي ) قابل انتقال مي باشد. همچنين مي تواند از طريق مادر به جنين در حين زايمان يا نزديک زايمان منتقل شود.
براي تشخيص ويروس هپاتيت B آزمايشات مختلفي دارد، که رايج ترين آنها شامل موارد زير است:
آنتي ژن سطحي ويروس هپاتيت B یا ( HBsAg ): اولين نشانه وجود عفونت فعال با ويروس هپاتيت B است. اين آنتي ژن ها ممکن است قبل از ظهور علايم باليني بوجود بيايند. اگر اين آنتي ژن ها به مدت بيش از 6 ماه وجود داشته باشند، احتمالا به عفونت مزمن HBV مبتلا هستيد. به اين معني است که شما مي توانيد ويروس هپاتيت B را به ديگران منتقل کنيد.
آنتي بادي سطحي ويروس هپاتيت B یا ( HBsAb ): معمولا 4 هفته بعد از ناپديد شدن HBsAg بوجود مي آيد. وجود اين آنتي بادي به اين معني است که عفونت در پايان مرحله فعال خود قرار دارد و شما نمي توانيد ويروس را به ديگران انتقال دهيد. همچنين اين آنتي بادي شما را در برابر ابتلا به عفونت با ويروس HBV در آينده محافظت مي کند. اين آزمايش براي اين انجام مي شود تا مشخص شود که شما احتياج به انجام واکسيناسيون داريد يا که خير. بعد از دريافت واکسن HBV اين آنتي بادي در خون ظاهر مي شود که اين امر نشان دهنده ي ايمن بودن شما از اين ويروس است. گهگاهي آزمايش شما ممکن است هم HBsAg و هم HBsAb را نشان دهد، در اين حالت بيماري شما هنوز مسري است.
آنتي ژن e ويروس هپاتيت B یا ( HBeAg ): آنتي ژن e پروتئيني است که فقط در زمان فعال بودن عفونت با اين ويروس وجود دارد. اين آزمايش مسري بودن بيماري را نشان مي دهد. همچنين اين آزمايش مي تواند براي بررسي روند درمان HBV به کار رود.
آزمايش HBV DNA : اين آزمايش ماده ژنتيکي ويروس ( DNA) را بررسي مي کند. آزمايش HBV DNA آزمايشي است که ميزان ماده ژنتيکي ويروس را بررسي مي کند. افزايش ميزان HBV DNA به اين معني است که ويروس به ميزان زياد در بدن شما وجود دارد و شما شديدا ناقل هپاتيت هستيد. اگر عفونت HBV مزمن داريد و ميزان DNA ويروس نيز بالا مي باشد، به اين معناست که شانس آسيب به کبد زياد است و شايد به درمان با داروهاي ضد ويروس نياز باشد.
اين آزمايش براي بررسي روند درمان هپاتيت مزمن به کار مي رود. آزمايش HBV DNA حساسيت بيشتري نسبت به آزمايش HBeAg براي تشخيص HBV دارد.
ساير آزمايشات تشخيص آزمایش هپاتیت B
آنتي بادي بر عليه هسته ويروس هپاتيت B یا ( HBcAb ): آنتي بادي است که بر عليه هسته ويروس هپاتيت B حدود يک ماه بعد از شروع عفونت فعال HBV ظاهر مي شود. اين آنتي بادي مي تواند در افرادي که در گذشته به اين عفونت مبتلا شده اند و يا عفونت مزمن هپاتيت B را دارند، ظاهر شود. بانک خون اين آزمايش را بر روي خون هاي اهدايي از نظر غربالگري ابتلا به عفونت هپاتيت B انجام مي دهد.
آنتي بادي IgM بر عليه هسته ويروس هپاتيت B یا ( HBcAbIgM ): آنتي بادي ديگري بر عليه آنتي ژن هاي هسته ويروس هپاتيت B مي باشد. اين آنتي بادي زماني بالا مي رود که ابتلا به عفونت در چند ماه گذشته اتفاق افتاده باشد. همچنين زماني که بيماري هپاتيت مزمن مجددا عود کرده باشد.
آنتي بادي e بر عليه هپاتيت B یا ( HBeAb (: نشان دهنده ي مرحله فعال عفونت حاد HBV است. و شانس ناقل بودن بيماري کاهش مي يابد.
واکسن هپاتيت B براي جلوگيري از انتقال ويروس هپاتيت B در دسترس مي باشد.
آزمايش هپاتيت D یا ( HDV ): عفونت با ويروس هپاتيت ( D ( HDV و يا دلتا فقط در افرادي اتفاق مي افتد که مبتلا به عفونت هپاتيت B هستند. واکسيناسيون بر عليه ويروس هپاتيت B مي تواند از ابتلا به ويروس هپاتيت D هم جلوگيري کند. عفونت با هپاتيت D در ايالات متحده و کانادا نادر است به جز در ميان افرادي که مواد مخدر تزريق مي کنند و يا کساني که در معرض تماس با محصولات خوني هستند.
آزمايش هپاتيت D آنتي بادي هاي HDV را تشخيص مي دهد. نتيجه مثبت در اين آزمايش تنها به معني ابتلا به HDV مي باشد. اين آزمايش نمي تواند عفونت حاد و يا مزمن را از هم تشخيص دهد.
آزمايش ديگري هم براي تشخيص HDV انجام مي شود، به اسم آزمايش RNA که براي تعيين اينکه شما عفونت فعال HDV داريد يا نه به کار مي رود. اين آزمايش نيز نمي تواند عفونت حاد و يا مزمن را از هم تشخيص دهد. از اين آزمايش بيشتر در کارهاي تحقيقاتي استفاده مي شود.
از آنجايي که عفونت هپاتيت B مي تواند از طريق جنسي گسترش پيدا کند، تماس جنسي تا زمان مشخص شدن نتيجه آزمايش نبايد انجام شود.
علت انجام آزمایش هپاتیت B چيست ؟
آزمايش هپاتيت B به دلايل زير انجام مي شود:
- تشخيص عفونت با ويروس هپاتيت B. اين آزمايش مي تواند تشخيص دهد که اين عفونت جديدا بوجود آمده است و يا مربوط به قبل است. ساير آزمايشاتي که عملکرد کبد را نشان مي دهند، مي تواند در درمان اين بيماري کمک کننده باشد.
- غربالگري افرادي که شانس ابتلا به اين بيماري را دارند مثل پزشکان، دندانپزشکان و يا پرستاران.
- غربالگري اهداکننده خون و يا اهدا کننده عضو براي جلوگيري از گسترش ويروس هپاتيت B.
- بررسي عملکرد غير طبيعي کبد که به علت ويروس هپاتيت B
- بررسي ميزان سطح آنتي بادي در فردي که واکسن هپاتيت B دريافت کرده است. وجود آنتي بادي بر عليه ويروس هپاتيت ( B ( HBsAb به اين معني است که واکسيناسيون موثر بوده است.
- بررسي روند درماني هپاتيت B مزمن.
آمادگي هاي لازم براي انجام اين آزمايش چيست؟
آمادگي خاصي براي انجام اين آزمايش نياز نيست.
با پزشک خود در مورد نگراني که در مورد آزمايش داريد صحبت کنيد? احتمال خطر آن ?نحوه انجام آزمايش يا نتايج احتمالي آزمايش. اين کار به شما کمک مي کند که اهميت اين آزمايش را متوجه شويد (پر کردن فرم اطلاعات پزشکي).
اين آزمايش چگونه انجام مي شود ؟
- بستن يک نوار کشسان (گارو) بالاي بازو که جريان خون را متوقف مي کند . اين کار رگ زير نوار را بزرگ تر مي کند، در نتيجه سوزن در رگ راحت تر فرو مي رود.
- تميز کردن محل فرو رفتن سوزن
- فرو بردن سوزن در داخل رگ. ممکن است بيش از يک بار سوزن زدن لازم باشد.
- وصل کردن لوله به سوزن تا از خون پر شود.
- باز کردن نوار از بازو، وقتي که خون کافي جمع آوري شده باشد.
- قرار دادن باند يا پنبه در محل سوزن بعد از در آوردن سوزن
- فشار دادن جاي سوزن و بانداژ کردن محل
بيمار در حين آزمايش چه احساسي دارد؟
نمونه خون از رگ بازو گرفته مي شود. يک نواري که حالت کشساني دارد، به بالاي بازو بسته مي شود? که ممکن است احساس کنيد کمي سفت است. شما ممکن است احساس درد ناشي از فرو بردن سوزن نداشته باشيد و يا ممکن است احساس سوزش داشته باشيد.
خطرات
ممکن است کمي کبودي در محل خون گيري بوجود بيايد. اگر بعد از خون گيري چند دقيقه محل را فشار دهيد، احتمال کمي وجود دارد که محل نمونه گيري کبود شود.
در موارد نادري ممکن است بعد از گرفتن نمونه خون، رگ متورم شود. که به اين حالت فلبيت مي گويند. انجام کمپرس گرم چند بار در روز مي تواند به بهبودي اين وضعيت کمک کند.
خون گيري مي تواند براي افرادي که بيماري انعقادي دارند مشکل ايجاد کند. آسپيرين و وارفارين و ساير داروهاي رقيق کننده خون مي توانند باعث افزايش خونريزي شوند. اگر شما مشکل انعقاد خون و يا خونريزي داريد و يا اگر داروي رقيق کننده خون مصرف مي کنيد، بايد قبل از خون دادن به پزشک اطلاع دهيد.
نتيجه آزمایش هپاتیت B
آزمايش هپاتيت B ماده اي را در خون بررسي مي کند که نشتن مي دهد ابتلا به عفونت با ويروس هپاتيت B مربوط به گذشته است و يا اخيرا اتفاق افتاده است.
اين آزمايش آنتي ژن ها و ماده ژنتيکي ويروس ( DNA ) را که باعث ايجاد هپاتيت مي شود مورد بررسي قرار مي دهد. بعضي از آزمايشات ميزان آنتي بادي که بدن بر عليه ويروس مي سازد را اندازه گيري مي کند.
نتيجه طبيعي در آزمايش هپاتيت، منفي تلقي مي شود. يعني اين که آنتي ژن، آنتي بادي و يا ماده ژنتيکي مربوط به هپاتيت B در خون وجود ندارد.
نتيجه مثبت به معني غير طبيعي بودن نتيجه آزمايش است.
چه عواملي بر نتيجه آزمایش هپاتیت B تاثير مي گذارد؟
پزشک با شما در مورد شرايطي که نتيجه آزمايش را تغيير مي دهد صحبت مي کند.
بررسي ها و تفکرات
- هپاتيت B با واکسيناسيون قابل پيشگيري است. وجود آنتي بادي بر عليه ويروس هپاتيت B در بدن نشان دهنده ي وجود ايمني بر عليه اين ويروس است که از طريق واکسيناسيون ايجاد شده است.
- آنتي بادي هايي که بر عليه ويروس هپاتيت ايجاد مي شود، هفته ها و يا ماه ها طول مي کشد تا افزايش يابد. بنابراين اگر شخصي فورا بعد از ابتلا به عفونت آزمايش بدهد نتيجه آزمايش منفي مي شود.
- درفردي که واکسن هپاتيت B تزريق کرده نيز ميزان HBsAb بالا مي رود، بدون اينکه فرد به هپاتيت مبتلا باشد و يا اينکه ساير نشانگرهاي ويروس هپاتيت را داشته باشد. ( ,HBcAb HBsAg ,HBeAg و HBV DNA)
- همه ي اهدا کنندگان خون و اهدا کنندگان عضو بايد اين آزمايش را انجام دهند.
- آزمايشات ديگري که نحوه کارکرد کبد را نشان مي دهد، اغلب به همراه آزمايش هپاتيت B انجام مي شود. اين آزمايشات شامل بيلي روبين، آلکالن فسفاتاز، آلانين آمينوترانسفراز و آسپارتات آمينوترانسفراز.
- در بسياري از مناطق ابتلا به انواع هپاتيت بايد به بخش سلامت محلي گزارش داده شود. چون اين بخش به مردم در مورد اين بيماري هشدار مي دهد، خصوصا به افرادي که با اين ويروس در تماس هستند.
ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com
