رشد کودک 12 – 19 سالگی

رشد کودک 12 – 19 سالگی

نوجوانی گستره اي از تغييرات عظيم جسمي، هيجاني و رواني است كه وسعت بهنجار بودن بسيار متنوعي دارد.

در اين زمان اثرپذيری والدين بر نوجوان كمتر شده و نوجوان مستقل تر مي شود.

گروه هاي همسالان در كشورهايي با مدارس مختلط شامل دختران و پسران است. و بتدريج به سمت دوستي هاي صميمي و حتي عاشقانه هم ممكن است برود.

اغلب تناقض و تضاد بسياري بين والدين و نوجوان ها وجود دارد.

بتدريج آگاهي اجتماعي نوجوان ها بيشتر مي شود و به موضوعاتي چون نژادپرستي، گرماي زمين و فقر علاقه مند مي شوند.

اگه دوست دارین بدونین رشد حرکتی، شناختی, اجتماعی و زبانی کودکتون چطور بوده، پیشنهاد ما استفاده از  نرم افزار رشدیار هست.

رشد و تكامل جسمانی

رشد و تكامل جسمي نوجواني بيشتر از هر چيزي به بلوغ وابسته است. بلوغ مرحله اي از رشد است كه در آن بدن كودك به شكل بدن يك بزرگسال متحول مي شود. تغييراتي از جنس هورموني، جنسي و جسمي كه قابليت توليد مثل را ايجاد مي كند.

بدن با يك فوران تحولي كه رشد خيره كننده استخوان ها و عضلات را دارد روبروست و اين تحول در دختران در حدود 9 تا 12 سالگي و در پسران حدود سن 11 تا 14 سالگي اتفاق مي افتد.

جدولي كه در ادامه مي آيد بسياري از اين جزئيات رشدي بلوغ را مي آورد.

نوجواني گستره اي از تغييرات عظيم جسمي، هيجاني و رواني است كه وسعت بهنجار بودن بسيار متنوعي دارد.

در اين زمان اثرپذيري والدين بر نوجوان كمتر شده و نوجوان مستقل تر مي شود.

گروه هاي همسالان در كشورهايي با مدارس مختلط شامل دختران و پسران است. و بتدريج به سمت دوستي هاي صميمي و حتي عاشقانه هم ممكن است برود.

اغلب تناقض و تضاد بسياري بين والدين و نوجوان ها وجود دارد.

بتدريج آگاهي اجتماعي نوجوان ها بيشتر مي شود و به موضوعاتي چون نژادپرستي، گرماي زمين و فقر علاقه مند مي شوند.

رشد و تكامل جسمانی

رشد و تكامل جسمي نوجواني بيشتر از هر چيزي به بلوغ وابسته است. بلوغ مرحله اي از رشد است كه در آن بدن كودك به شكل بدن يك بزرگسال متحول مي شود. تغييراتي از جنس هورموني، جنسي و جسمي كه قابليت توليد مثل را ايجاد مي كند.

بدن با يك فوران تحولي كه رشد خيره كننده استخوان ها و عضلات را دارد روبروست و اين تحول در دختران در حدود 9 تا 12 سالگي و در پسران حدود سن 11 تا 14 سالگي اتفاق مي افتد.

ويژگي هاي اصلي جنسيتي رشد مي يابد، كه آلت تناسلي مردانه و اسپرم ها در مردان و آلت تناسلي زنانه و تخمك ها در زنان است.

در طي بلوغ ، تغييرات هورموني باعث رشد بيضه ها و آلت تناسلي و توليد اسپرم در پسران مي شود.

دختران عادت ماهيانه مي شوند. هر دوي اين اتفاقات نشان دهنده بالغ شدن جنسي و توانايي توليد مثل است.

نوجوان 16 تا 19 ساله

روند رشد خود را كامل كرده و معمولاً به نهايت بلندي قد خود مي رسند.

ويژگي هاي ثانويه جنسيتي آنها بطور كامل شكل گرفته و ظاهري بالغانه پيدا مي كند.

در دختران: اولين نشانه بلوغ در اكثر دختران معمولا رشد سينه هاست رشد خواهد بود.

رشد و بزرگ شدن سينه ها

در ابتدا، نوك سينه ها، ضخيم تر شده و نسبت به قفسه سينه برآمده مي شود.

در پشت نوك سينه ها، مجراهاي شير رشد مي يابند و بعد ناحيه تيره تر پستان (آرئولا)  برآمده شده و شروع به وسعت يافتن مي كند. غدد توليد كننده بو و عرق در زير آن وسعت مي يابد و سپس فضاي سينه شروع به برآمده شدن مي كند.بعضي دختران احساس سوزش و حساسيت در سينه ها مي كنند.بتدريج سينه ها كله قندي شكل شده و با رشد نوجوان شكل بزرگسالي به خود مي گيرد.

شكل و اندازه بدن

رشد طولي است. لگن با رشد استخوان لگني پهن مي شود و درصد چربي در شمينگاه و ران افزايش مي يابد.كمر باريك تر مي شود و بدن انحناي بيشتري به خود مي گيرد.

قاعدگی

عادت ماهانه بخشي از چرخه قابليت توليد مثل با بالغ شدن جنسي دختران است. در طي اين دوره ، رگ هاي رحم فرو ريخته و خون آناز واژن خارج مي شود.كه از سه تا هفت روز به طول مي انجامد. و هر دوره تقريباً 28 روز طول مي كشد.

نخستين قاعدگي در فاصله بين 9 تا 16 سالگي و در اكثر موارد حدود 12 تا 13 سالگي رخ مي دهد.

در پسران:اولين نشانه هاي بلوغ پسران بزرگ شدن بيضه ها و آلت تناسلي است. رشد موهاي زائد ساعد و لگن افزايش مي يابد. در همان زمان صدا دورگه و ضخيم تر مي شود و عضلات وسيع تر مي شوند و در نهايت موهاي صورت روئيده مي شود.

شكل و اندازه بدن

رشد طولي است. و بدن شكل عضلاني تري در ناحيه شانه هامي گيرد. قفسه سينه وسعت مي يابد و گردن عضلاني تر مي شود.موهاي سينه در زمان بلوغ و يا چند سال بعد روييده مي شوند.

تغييرات صدا

تستسترون بر روي دستگاه صورت و لارنژ اثر گذاشته و آن را بزرگتر و طويل تر مي كند.تغييرات طول طناب ها و گاهي شكستن طناب ها و بعد ترميم آنها در بعضي پسران به شكل سيب آدم در ناحيه گردن ديده مي شود.

در بسياري از پسران، سينه ها در سن نوجواني كمي بزرگ مي شود اما با افزايش سطح تسترون از بين خواهد رفت.

نعوظ

بصورت غيرارادي از زمان نوزادي رخ مي دهد اما در بلوغ تكرار آن بيشتر مي شود حتي بدون اينكه تحريك جسمي يا جنسي خاصي در ميان باشد. و مي تواند گاهي پسران را شرمسار كند.

اسپرم

با رشد بيضه ها، عملكرد بزرگسالانه آنها يعني توليد اسپرم شروع مي شود. يك اسپرم بالغ با پايان بلوغ پسران ايجاد مي شود (اغلب بين سن 13 تا 15 سالگي) و معني آن اين است كه بدن توانايي توليد مثل دارد.

در پسران و دختران

موهاي زائد ناحيه لگني و مثانه رويش مي يابد و بتدريج ضخيم تر، تيره تر و فردار مي شود. در دختران رويش موهاي ناحيه تناسلي شكل يك مثلث بر عكس است و در پسران موها معمولاً بين پاها و از سمت ناحيه مثانه به سمت شكم مي رود.

در موهاي زيربغل و پاها نيز رشد مي كند.انواع متفاوتي از عرق در اثر استرس عواطف و هيجان جنسي، تنها در ناحيه زيربغل، ناف، كشاله هاي ران، گوش ها و نوك سينه ها ترشح مي شود. و با ورود باكتري ها، عرق ها بوي بيشتري مي دهند كه به آن بوي بدن مي گويند.

رشد و تكامل شناختی (ذهنی)

نوجوان 12 تا 16 ساله

• تغيير و جهت عظيمي از تفكر عيني به انتزاعي (يعني شيوه تفكر يك بزرگسال) مي يابند كه شامل : در مورد امكانات موجود فكر مي كنند حتي اگر مستقيماً آن ها را نديده باشند در حاليكه قبل از آن استدلال ها عيني است.
• آينده نگر مي شوند و از پيش فكر مي كنند و به صورتي نظام مند در مورد شرايط برنامه ريزي مي كنند.
• در مورد نظريه ها و تئوري ها فكر مي كنند و آنها را مي آزمايند و به چيزي كه كاملاً مخالف با حقيقت است فكر مي كنند.
• در مورد نظريه و تئوري آينده نگر مي شوند و از پيش فكر مي كنند و به صورتي نظام مند در مورد شرايط برنامه ريزي مي كنند.
• در مورد شيوه و مسير تفكر خود فكر مي كنند چيزي كه فراشناخت به حساب مي آيد، مثلاً : مي توانند توضيح بدهند كه از چه روش هايي براي حفظ كردن و به خاطر آوردن چيزها براي يك آزمون استفاده مي كنند. مرحله عملياتي قاعده مند تحول شناختي پياژه ناميده مي شود.
• فراتر از محدوديت هاي قراردادي فكر مي كنند مثل مسائل مطرح در دنياي بشري بزرگسالي مثل مذهب، اخلاقيات و سياست.
• به مسائل و مشكلات با نگرشي نظام مند نزديك مي شوند.
• از تخيل خود براي حل مشكل بهره مي برند.

جوانان 16 تا 19 ساله

• به سمت مسئوليت ها و نقش هاي بزرگسالان گام بر مي دارند ؛ ممكن است حرفه اي را بياموزند، كار كنند و يا تحصيلات بالاتر را ادامه بدهند.
• مفاهيم انتزاعي را با در نظر گرفتن محدوديت هاي شخصي خود و روند آنها مي فهمند.
• براي خود اهداف حرفه اي تعيين كرده و براي دستيابي به آنها آماده مي شوند.
• به سمت سرگرمي ها و علائق بزرگسالان و مهارت هاي جديد مي روند.

رشد و تحول زبان و ارتباط (تعامل)

نوجوان 12 تا 16 سال

• دستخط خوانا و سريعي دارد.
• با پختگي به شيوه بزرگسالان ارتباط برقرار مي كند.
• زبان انتزاعي مثل اصطلاحات، استعاره ها و تمثيل ها را مي فهمند.
• ​رشد و تحول شخصي (فردي)، هيجاني و اجتماعي

نوجوان از نظر اجتماعي تمايل زيادي به استقلال از والدين دارد. آنها در سايه سنت ها، تصميمات خود را مي گيرند، ميزان محدوديت هاي خود را مي سنجند، ارتباط با جنس مخالف آغاز مي كنند و براي ادامه تحصيل و يا ترك منزل آماده مي شوند.

نوجوان 12 تا 16 سال

• بسته به سطح رشد و تحول جسمي اش بين رفتار مانند يك كودك و يا بزرگسال در نوسان است.
• ممكن است در مورد تغييرات جسمي خود مضطرب و كمرو باشد. (زيادي بلند، كوتاه، چاق، لاغر و ….)
• هويت جنسي خود را مي سازد.
• اغلب احساس مي كنند كه كسي آنها را درك نمي كند.
• نوسان هاي هيجاني زيادي دارند مثلاً خلق و روحيه بسيار شاد و بعد گاهي بسيار خموده و ناراحت.
• شيفته پذيرفته شدن و مورد محبت قرار گرفتن هستند.
• زمان بيشتري را با دوستان مي گذرانند و كم كم از والدين جدا مي شوند و از نظر عاطفي و حمايت هيجاني به خانواده كمتر وابسته اند.
• از همسالان، علائق و شيوه لباس پوشيدن آنها تأثير مي پذيرند.
• مهارت هاي اجتماعي آنها بيشتر مي شود و تناقض ها را بهتر حل مي كنند.
• درونگراتر مي شوند و تجارب شخصي و دروني خود را در دفاتر خاطرات مكتوب مي كنند.​

جوان 16 تا 19 سال

• جسم جنسي خود را كشف مي كند.
• در مورد عقايد و باورهاي خانواده خود سؤال مي پرسد.
• رابطه بزرگسالانه تري با والدين خود دارد.
• تأثير نظر و ديد همسالانشان بر روي رفتار آنها كمرنگ تر مي شود.​
• رشد و تحول معنوي و اخلاقي

نوجوان 12 تا 16 سال

• فراتر از خود فكر مي كنند و عقيده ديگران را مي فهمند.
• عقايد و ارزش هاي خود را كه معمولاً درچالش، با والدين است پرورش مي دهند.
• گاهي عمداً به قوانين بي اعتنايي مي كنند و يا صرفاً آنها را مي پذيرند تا خطر تنبيه و دستگيري نباشد.​

ارتقاء رشد و تكامل

• ورزش و فعاليت بدني بسيار توصيه مي شود. ورزش كردن ارزش مازاد را مصرف كرده و عضلات در حال رشد را تقويت مي كند و باعث خواب بهتر در شب مي شود، همچنين باعث مي شود با تغييرات بدن خود راحت تر كنار بيايند.
• نوجوان را به داشتن خواب كافي تشويق كنيد. هورمون رشد در طي خواب شبانه در طول دوره هاي خواب عميق آزاد مي شوند. نوجواناني كه در زمان بلوغ اصرار به فرار از خواب دارند معمولاً جثه كوچكتري نسبت به آنچه بايد داشته باشند دارند.
• عادات غذايي سالم داشتن و بدست آوردن كالري لازم براي رشد بسيار مهم است.
• در مورد سؤالات جنسي آنها، پاسخ هاي صادقانه و صحيح داشته باشيد.
• هرگز ظاهر آنها را مسخره نكنيد، نوجوانان معمولاً زمان زيادي را صرف آراستگي خود و رسيدگي به پوست و جوش مي كنند.
• آنها به فضاي شخصي احتياج دارند و ممكن است از خانواده و ارتباط عاطفي با آنها فاصله بگيرند. ارتباط را حفظ كنيد ولي به حريم شخصي آنها احترام بگذاريد.
• فرصت هايي را براي چالش مهارتهاي فكري آنها با بازي هاي جمعي و پازل ها ايجاد كنيد.
• به آنها براي يافتن راه حل ها و يادگيري تاريخچه و زمينه يك مشكل كمك كنيد.
• مطالعه را چه براي مدرسه و چه تفريحي تشويق كنيد.
• به آنها زمان زيادي را براي ارتباط با همسالان بدهيد.
• فرصت هايي را براي تمرين مهارت رهبري براي آنها فراهم كنيد، مثلاً كمك به آموزش بچه هاي كوچكتر.
• با خود آنها فعالانه، محدوديت ها و حد و مرزها را بگذاريد، مثلاً ساعت برگشت به خانه به عقايد آنها گوش بدهيد و به آن احترام بگذاريد؛ سعي كنيد آنها را در مباحث قوانين اخلاقي و پيامدهاي آن وارد كنيد.
• فرصت شركت در فعاليت هاي پرخطر كنترل شده را به آنها بدهيد مثلاً ورزشهاي مثل پاراشوت، پاراسل سواري و يا صخره نوردي .
• فرصت مشاركت در فعاليت هاي اجتماعي مثل داوطلبانه در مراكز بي خانمان ها خدمت كردن و يا يك روز كمك به كم توانان را براي آنها فراهم كنيد.
• در مورد ديدگاهشان با آنها صحبت كرده و بحث كنيد. نظرشان در مورد يك داستان يا سريال جديد چيست؟
• همزمان آنها را به مشاركت در فعاليت ها و پروژه هاي مدرسه و بعد از مدرسه تشويق كنيد تا مهارت كسب كنند.
• تلاش و توانمندي هايشان را تحسين كنيد تا روي يك فعاليت متمركز بمانند و آن را رها نكنند وقتيكه بلافاصله موفق نمي شوند .
• بعد آنها فرصت دنبال كردن مشاغل ديگران را فراهم كنيد، تا بفهمند به چه چيزهايي علاقه دارند و چه چيزهايي را دوست ندارند.

نكات ايمنی

براي ايمنی در ورزش

• حتماً قبل از بازي چند دقيقه خودشان را گرم كنند و بعد از بازي سرد كنند.
• قوانين را دانسته و بكار ببرند.
• خطرات را ارزيابي كنند و كنترل كردن آنها را ياد بگيرند.
• از وسايل و تجهيزات لازم به درستي استفاده كنند.
• مهارت هاي ورزش را كسب كرده و به كلاس تمرين بروند.
• از مكان هاي پرت و دور افتاده بويژه هنگام تاريكي هوا دوري كنند.
• هنگام استفاده از وسايل نقليه عمومي مراقب كيف و وسايلشان باشند.

​اهميت استفاده صحيح از وسايل تكنولوژيكي و الكترونيك

اكثر نوجوانان در اين سن به اينترنت و استفاده از تلفن همراه دسترسي دارند و اينترنت به يك وسيله روزمره در زندگي خانواده تبديل شده است كه از طريق كامپيوتر و تلفن همراه قابل دسترسي است و استفاده هاي متعددي چون خريد، پرداخت قبوض، ارتباط با ديگران و كسب اطلاعات دارد. اين وسيله
روي تاريكي هم دارد كه شامل جرم هاي مجازي، فعاليت هاي غيراخلاقي و نامناسب كه هم بر بزرگسالان و هم بر جوانان اثر دارد است. واقع بينانه نيست كه به خاطر اين مسائل استفاده از آن را قدغن كنيم لذا آموزش استفاده صحيح از آن بسيار مهم است.

خطرها چيست؟

درگيري هاي اينترنتي و مجازي يك شخصي يا گروهي تصميم مي گيرند ديگري را خجالت زده يا تهديد كرده و بترسانند.
پيام ها، تماس هاي تلفني و مطالبي كه در شبكه هاي اجتماعي گذاشته مي شود نمونه هايي از تهديدهاي اين درگيري هاي دنياي مجازي است.

درگيريهاي جنسي سوء استفاده گران جنسي بدليل عدم افشاي هويت واقعي خود و استفاده از ايميل غير واقعي از نوجوانان در اين راه بهره مي برند و نوجوان هم به دليل احساس امنيت و تنها بودن ممكن است اين ارتباط را ادامه دهد، در حاليكه در دنياي مكالمه واقعي هرگز، چنين مكالمه اي را ادامه
نمي دهد و بتدريج اين مكالمه از اتاق مكالمه به مكالمه خصوصي هم كشيده بشود.

ممكن است نوجوان شماره تلفن خود و عكس هاي خود را در اختيار او بگذارد و وقتيكه نوجوان عكس خود را در اختيار يكنفر بگذارد، ممكن است مورد سوء استفاده ديگران هم قرار بگيرد.

ICT دستورالعمل هاي براي نوجوانان و جوانان

• از خدمات محدوديت اينترنت براي كودكان استفاده كنيد و موتورهاي جستجوي مناسب نصب كنيد.
• از نرم افزارهاي اينترنتي مناسب فيلتر كننده كه مناسب كودكان و خانواده هستند مثل: استفاده كنيد. (CBBC Safe Search)
• كامپيوتر خانواده را جايي بگذاريد كه قابل نظارت باشد و بتوانيد سايت ها را ببيند.
• اطلاعات شخصي تان هرگز به غريبه ها ندهيد و حتي اين جزئيات را به صورت آنلاين به دوستان خود هم ندهيد.
• بهتر است در صورت نياز آفلاين در اختيارشان بگذاريد و رمزهاي عبور را مخفي نگه داريد.
• هرگز با كسي كه در اتاق چت با او صحبت كرده ايد، قرار نگذاريد، هر چقدر هم كه او را طولاني بشناسيد و هر چقدر كه جذاب به نظر برسد.
• ايميل ها را فيلتر كنيد و ايميل هاي افراد ناشناس را باز نكنيد و هرگز هيچ چيزي را از آنها نپذيريد.
• مراقب دروغ هاي ديگران باشيد، آدم ها ممكن است چيزي كه مي گويند نباشند، معمولاً افرادي كه تمايل به ارتباط جنسي با نوجوانان دارند، در مورد سن خود دروغ مي گويند.
• نوجوانان صحبت در اتاق هاي گفتگو را دوست دارند اما به آنها آگاهي بدهيد كه مي توانند اگر نوشته ديگري آنها را آزرد، آن را چاپ كنند و عكس بگيرند و به شما خبر بدهند. هيچ وقت چيزي را كه نمي توانند درجامعه بگويند در صفحه گفتگو هم نگويند و بدانند كه تحت كنترل هستند و مي توانند هر موقع كه خواستند از آن اتاق بيرون بيايند.

آموزش هاي سلامت و بهداشت

• در مدارس آموزش در مورد مسائل جنسي، مواد مخدر و داروها داده مي شود اما نوجوانان و جوانان بايستي اطلاعات كاملاً واقع بينانه و صحيحي داشته باشند.
• ايستادن در مقابل فشار همسالان و دوستان در مورد مصرف مواد و دوستي هاي نادرست چطور تشخيص بدهند كه موقعيتي خطرناك است و بايستي ترك شود.
• تعميم درست در مورد روابط دوستي با جنس مخالف و مصرف مواد مخدر و الكل .​

ترجمه و جمع آوری تیم نسخه