اختلالات یادگیری
انواع اختلالات یادگیری و علایم آنها
آيا كودك شما با مدرسه رفتن مشكل دارد؟
آيا او با صداي بلند می خواند ، با انشا نوشتن مشكل دارد يا برای حل كردن يك مسئله رياضی مضطرب است؟ در حالي كه هريك از ديگر كودكان در هر زمانی به انجام تكاليف مشغول هستند، اگر يك بخش خاص از يادگيری به طور مداوم مشكل ساز باشد ممكن است نشان دهنده ي يكی از اختلالات یادگیری باشد ، با دانستن تمام چيزهايی كه مي توانيد در مورد اختلال يادگير بفهميد شما مي توانيد مطمعن شويد كه كودكتان مداخله درست را براي غلبه بر چالش های كلاس درس فرا ميگرد و در زندگی موفق ميشود.
اختلالات یادگیری چيست؟
ناتوانی يا اختلالات یادگیری يك اصطلاح كلی براي انواع مختلفی از مشكلات يادگيري است اختلال يادگيري ربطی به مشكلات هوشي يا انگيزه ندارد كودكان با اختلال يادگيري تنبل يا كم هوش نيستند در واقع اكثر انها به اندازه ديگران باهوش هستند ، مغز انها ارتباطات متفاوتی دارد كه اين تفاوت بر نحوه ی دريافت و پردازش اطلاعات تاثير می گذارد.
نگران نباشيد كودكان و بزرگسالان داراي اختلال يادگيری مسائل را بطور متفاوتي می بينند می شنوند و درك می كنند در ديدن شنيدن و درك چيزها متفاوت هستند اين مسئله می تواند در يادگيری اطلاعات و مهارت های جديد و استفاده از آنها مشكل ساز شود.
شايع ترين اختلالات يادگيري شامل مشكل در خواندن نوشتن رياضی استدلال، گوش دادن و صحبت كردن است.
كودكان با اختلالات یادگیری می توانند موفق شوند
ممكن است مواجهه شدن با اين مسئله كه كودك شما اختلال يادگيري دارد دشوار باشد ، والدين نمي خواهند كودكشان اذيت شود شما ممكن است از اينكه اختلال يادگيري تا چه حد مي تواند در آينده كودكتان تاثير گذار باشد مضطرب باشيد يا اينكه فرزندتان چگونه در مدرسه با آن كنار خواهد آمد.
شايد شما نگران اين هستيد كه با توجه به مشكلات يادگيری فرزندتان ممكن است او را كُند بنامند و در كلاس كمتر مورد بحث و مشاركت قرار بگيرد.
اما نكته مهم اين است كه به ياد داشته باشيد كه بيشتر بچه هاي دارای اختلال يادگيری به اندازه ديگران باهوش هستند اما فقط بايد با شيوه هاي يادگيری كه خاص خودشان است اموزش ببينند.
به طور كلی با فهميدن بيشتر در مورد اختلال يادگيری و مشكلات يادگيری فرزندتان می توانيد به طور ويژه به موفقيت او در مدرسه و فراتر از مدرسه كمك كنيد
علائم و نشانه های اختلالات يادگيری
اگر نگران هستيد صبر نكنيد..
اگر به اين كه كودك شما مشكل يادگيری دارد و نياز به كمك خاصی دارد مشكوك شده ايد لطفا در پيدا كردن راه حل تاخير نداشته باشيد هرچه زودتر به سمت پيشرفت هدايتش كنيد ، احتمال دستيابی او به حداكثر توانش بيشتر است.
اختلالات يادگيري در هر فردي بسيار متفاوت از ديگران است يك كودك ممكن است در خواندن و نوشتن مشكل داشته باشد در حالي كه كودك ديگر كتاب را دوست دارد اما رياضي را نمی تواند درك كند ، ممكن است برای يك كودك ديگر درك گفتار ديگران يا با صدای بلند صحبت كردن آنها دشوار باشد اما همه ی اين ها اختلالات يادگيری هستند.
تشخيص اختلالات يادگيری هميشه اسان نيست به دليل تنوع گسترده هيچ علامت يا نشانه ی تنها و خاصی وجود ندارد كه شما بتوانيد به عنوان اثباتگر اختلال به آن نگاه كنيد .
با اين خال برخی از علائم هشدار دهنده كه بيشتر از ساير علائم در سنين مختلف رايج هستند وجود دارد، اگر از انچه كه هست آگاهی داشته باشيد مي توانيد هرچه سريعتر از اختلال يادگيری باخبر شويد و به سرعت براي كمك به فرزندتان اقدام كنيد.
چك ليست زير ليستی از علائم هشدار دهنده رايج در اختلالات يادگيری است به ياد داشته باشيد كودكانی كه اختلال يادگيری ندارند نيز ممكن است در بعضی مواقع برخي از اين مشكلات را تجربه كنند ، نگرانی زماني لازم است كه ناتواني آشكاری در توانايی فرزند شما برای مهارت های خاصی وجود داشته باشد.
علائم و نشانه هایی از اختلال يادگيری: سن پيش از دبستان
- اشكال در تلفظ كلمات
- مشكل در يادگيری الفبا ، اعداد، رنگ ها ، اشكال و روزهای هفته
- دشواری در دنبال كردن دستورات يا يادگيری موارد روتين
- اشكال در گرفتن مداد ، قيچی كردن يا رنگ كردن در بين خطوط
- مشكل در بستن دكمه ها زيپ يا بستن بند كفش
علاىم و نشانه های اختلال يادگيری : ٩-٥ سال
- مشكل در فهميدن ربط بين حروف و صداها (تقابل واج – نويسه)
- قادر به تركييب كردن صداها برای ساختن كلمه نيست
- هنگام خواندن كلمات پايه را نيز اشتباه می خواند
- در يادگيری مهارت های جديد اهسته عمل می كند
- به طور مداوم كلمات را اشتباه مينويسد يا می خواند و اشتباهات تكراری دارد
- مشكل در يادگيری مفاهيم پايه اي رياضی
- مشكل در گفتن زمان و به ياد اوردن توالی ها
علایم و نشانه های اختلال يادگيری : ١٠ تا ١٣ سال
- مشكل در درك مطلب يا مهارت های رياضی
- مشكل با سوالات آزمون باز و مشكل در كلمات
- دوست نداشتن خواندن و نوشتن و اجتناب كردن از خواندن با صدای بلند
- دست خط بد
- مهارت های منظم بودن ضعيف ( اتاق خواب، مشق شب، ميز غذا و … )
- مشكل در دنبال كردت بخث های كلاسی و بيان افكار با صدای بلند
- يك كلمه را به صورت اشتباهات مختلف در يك املا می نويسد
اختلالات يادگيری اغلب بوسيله مجموعه مهارت ها در مدرسه طبقه بندی می شود
اگر فرزند شما مدرسه رو باشد بيشترين نوع اختلالات يادگيری كه بيشتر در معرض ديد سايرين است اختلال خواندن ، نوشتن و رياضی است.
اختلال يادگيری خواندن ( نارساخوانی )
دو نوع اختلال يادگيری در خواندن وجود دارد مشكلات خواندن پايه اي زماني رخ می دهد كه ارتباط بين صداها حروف و كلمات مشكل باشد ،مشكل درك مطلب زمانی وجود خواهد داشت كه ناتواني در درك معنای كلمات ،عبارات و يا پاراگراف ها وجود داشته باشد.
علائم اختلال يادگيري در خواندن شامل موارد زير است:
- مشكل در درك كلمه و متن
- مشكل در فهميدن موضوعات
- اشكال در سرعت و رواني خواندن
- اشكال در خزانه واژگان عمومی
اختلال يادگيری در رياضی (dyscalculia)
اختلال يادگيري در رياضی به ميزان قابل توجهی به نقاط ضعف و قوت هر كودك متفاوت است توانايی كودك براي انجام رياضی به توانايی در يادگيری زبان، يا اختلال ديداری يا اشكال در توالي ، حافظه و يا سازماندهی متفاوت است.
يك كودك با اختلال رياضی ممكن است با حفظ و نظم دهی اعداد ، علائم عملياتی و ثابت های رياضي مانند ( ٥+٥=١٠ ) مشكل داشته باشد كودكان مبتلا به اختلال رياضی ممكن است با اصول شمارش (شمارش ده تايی و شمارش پنج تايی) مشكل داشته باشند يا در گفتن ساعت مشكل داشته باشند.
اختلال يادگيری در نوشتن (ديس گرافيا)
اختلال يادگيری در نوشتن می تواند شامل عمل فيزيكی نوشتن يا فعاليت ذهنی در درك و تركيب اطلاعات باشد.
اختلال نوشتن پايه به مشكلات حركتی ، شكل كلمات و نوشته ها بر می گردد.
اختلال نوشتن نشان دهنده ی تلاش برای سازمان دهي افكار بر روی كاغذ است.
علايم اختلال يادگيری در نوشتن در خود نوشته ها ديده می شود مانند:
- اشكال در انعطاف پذيری و سازگار شدن با نوشتن
- دقيقا حروف و كلمات را كپي می كند
- اشكال در نوشتن با نظم و انسجام
- اشكال در نوشتن املا
انواع ديگر اختلالات يادگيری
خواندن نوشتن و رياضی تنها اختلالات يادگيری نيستند.
انواع ديگر اختلالات يادگيری شامل اختلالات مهارت هاي حركتی (هماهنگی حركت)، درك زبان بيانی ، تفكيك صدا و اطلاعات بصری است.
اختلالات يادگيری در مهارت های حركتی (ديس پراكسی)
اختلال حركتی به مشكلات حركتی و هماهنگي اشاره می كند:
- اشكال در حركات ظريف (بريدن ، نوشتن)
- اشكال در حركات درشت (پريدن ، دويدن)
ناتواني حركتي گاهي اوقات برون داد فعاليتي است كه اطلاعات ان از مغز مي آيد براي اجراي حركاتی مانند پرش، نوشتن يا بريدن چيزی مغز بايد بتواند با اجزای ضروري ارتباط برقرار كند تا فعاليت كامل شود.
نشانه های اين كه ممكن است كودك شما دارای اختلال هماهنگی حركتی باشد شامل اشكال در توانايی های حركت است كه نياز به هماهنگی چشم و دست دارد مانند نگه داشتن مداد يا قلاب كردن
اختلال در يادگيري زبان
اختلال در يادگيری زبان و ارتباط شامل توانايی درك يا توليد گفتار و زبان است زبان نيز يكی از كاركردهای خروجی مغز است زيرا نياز به سازمان دهی افكار در مغز دارد (انتخاب كلمات مناسب برای توضيح كلامي يا ارتباط با ديگران)
علائم اين اختلال شامل اشكال در مهارت های زبان كلامی از قبيل توانايی بازگو كردن داستان ، روانی كلام ، هم چنين توانايی درك معنی كلمات ، بخش های مختلف گفتار و دستورات است.
مشكلات پردازش شنيداری و دیداری
چشم ها و گوش ها اجزای اوليه ارائه كننده اطلاعات به مغز هستند كه پردازش اطلاعات آنها، درونداد نام دارد اگر هر كدام از چشم ها يا گوش ها به درستی عمل نكنند يادگيری ممكن است دچار اختلال شود.
اختلال پردازش شنيداری
توانايي شنيدن به عنوان مهارت پردازش شنيداری يا زبان دريافتي در نظر گرفته می شود.
توانايي شنيدن چيزها به طور صحيح تا حد زيادی خواندن و نوشتن را تحت تاثير قرار می دهد.
ناتواني در تشخيص تفاوت های ظريف در صداها و يا شنيدن صداها با سرعت اشتباه باعث می شود كه صداهای كلمات و اصول پايه خواندن و نوشتن دچار مشكل شود.
اختلال پردازش ديداری
شامل اشكال در ادراكات ديداری شامل گيج شدن در تفاوت هاي ظريف در اشكال ، تغيیر حروف يا اعداد ، جا انداختن كلمات پرش خط و فاصله زياد بين خطوط و يا اشكال در هماهنگی چشم و دست می باشد.
ادراك ديداری می تواند مهارت هاي حركتی ظريف ، درك مطلب و رياضی را تحت تاثير قرار دهد.
انواع اختلالات يادگيری در تعاریف ساده
نارساخوانی: مشكل در خواندن ، نوشتن ، املا صحبت كردن
اختلال رياضی: حل مسائل رياضی ، درك ساعت ، استفاده از پول
اختلال نوشتن: مشكل در دست خط، املا سازمان دهی نوشته
اختلال حركتي: مشكل در مهارت های حركتی ظريف ، هماهنگی چشم و دست ، تعادل ، خود كنترلی
اختلال در زبان: اشكال در درك زبان شفاهی يا نوشتاری و درك مطلب ضعيف
اختلال پردازش شنيداری: اختلال در تميز صداها ، مشكلات خواندن و املا ، درك مطلب ضعيف
اختلال پردازش ديداری: اشكال در درك اطلاعات ديداری، خواندن ، رياضی ، نقشه ها ، نمودارها ، نماد و تصاوير
اختلالات دیگر که باعث اختلال يادگيري می شود
دشواری در مدرسه همیشه از اختلالی یادگیری ناشی نمی شود.
اضطراب افسردگی، حوادث استرس زا، آسیب های عاطفی و سایر شرایطی که بر غلظت خون تاثیر می گذارد، باعث می شود که يادگيری دچار چالش شود
نقص توجه – بیش فعالی و اتیسم گاهی اوقات همراه اختلال يادگيری هستند یا با اختلال های یادگیری اشتباه می گیرند.
اختلال بیش فعالی نقص توجه (ADHD) ، در حالی که یک ناتوانی در یادگیری در نظر گرفته نمی شود، قطعا می تواند باعث اختلال یادگیری شود. کودکان مبتلا اغلب، نمی توانند متمرکز شوند، دستورالعمل ها را دنبال کنند، سازماندهی كنند و تکالیف تکمیلی انجام دهند.
اوتیسم، دشواری تسلط بر مهارت های علمی خاص می تواند ناشی از اختلالات رشد فراگیر مانند اوتیسم و سندرم آسپرگر باشد. کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم ممکن است با برقراری ارتباط، درك زبان بدن، یادگیری مهارت های ابتدایی، مهارت های دوست يابی و برقراری تماس چشمی مشكل داشته باشند.
امید برای بهبود اختلالات یادگیری: مغز قابل تغییر است
چگونه درک مغز به اختلال یادگیری کمک می کند؟
با استفاده از يك تلفن قديمي، سیم کشی معیوب در مغز، خطوط نرمال ارتباطات مختل می شوند و به آسانی پردازش اطلاعات را مشکل می کند. اگر سرویس در یک منطقه خاص از شهر اتفاق بیفتد، شرکت تلفن ممکن است مشکل را با اتصال مجدد سیم کشی حل کند.
به همین ترتیب، تحت شرایط یادگیری درست، مغز توانایی خود را با ایجاد اتصالات عصبی جدید بازسازی می کند. این ارتباطات جدید مهارت هایی مانند خواندن و نوشتن را تسهیل می کنند که با استفاده از ارتباطات قدیمی مشکل بود.
علم پیشرفت های زیادی در درک کارهای درونی مغز داشته است و یک کشف مهم که امید تازه ای برای اختلالات یادگیری است ، نوروپلاستی نامیده می شود.
نوروپلاستی به توانایی طبیعی مغز اشاره می كند كه در دراز مدت مغز می تواند تغییر کند. در طول زندگی، مغز قادر به ایجاد ارتباطات جدید و تولید سلول های مغزی جدید در پاسخ به تجربه و یادگیری است.
این دانش منجر به بروز درمان های جدید برای اختلالات یادگیری شده است که از توانایی مغز در تغییر کمک می گیرد. برنامه های نوآورانه، مانند برنامه Arrowsmith، از تمرینات مغزی استراتژیک برای شناسایی و تقویت مناطق شناختی ضعیف استفاده می کند. به عنوان مثال، برای کودکان که دچار اختلال بین صداهای مختلف در یک کلمه هستند، برنامه های جدید یادگیری مبتنی بر کامپیوتر وجود دارد که باعث کاهش سرعت صدا می شود تا کودکان بتوانند آنها را درک کنند و به سرعت درک خود را افزایش دهند.
این اکتشافات در مورد نوروپلاستی همه دانش آموزان با اختلالات یادگیری را امیدوار می کند و تحقیقات بیشتری ممکن است منجر به درمان های جدیدی شود که هدف اصلی انها پيدا كردن علل اختلال یادگیری به جای ارائه راهکارهای مقابله ای برای جبران ضعف ها باشد.
انواع متخصصانی که ممکن است قادر به ارزيابي و تشخیص اختلالات یادگیری باشند عبارتند از:
- گفتار درمانگر
- كاردرمانگر
- روانپزشکان کودک
- روانشناسان آموزشی
- روانشناسان رشد
- عصب شناسان
- روانشناس
- روانشناسان باليني
- روانشناس مدرسه
بعضی اوقات چندین نفر از متخصيصن بالا براي ايجاد بهترين ارزيابي و درمان باهم تشكيل يك تيم ميدهند. آنها ممکن است از معلمان فرزند شما درخواست راهنمايی کنند. پس از آن ممكن است به شما توصیه شود كه از خدمات آموزش ویژه یا گفتار درمانی استفاده كنيد.
يكپارچگي، توالی و انتزاع: برنامه های الزامی برای عملکرد مغز
متخصص اختلالات یادگیری ممکن است به اهمیت “يكپارچگی” در یادگیری اشاره کند. يكپارچگی به معنای درک اطلاعاتی است که به مغز تحویل داده شده است و شامل سه مرحله است: توالی، که به معنی قرار دادن اطلاعات در جهت درست است؛ انتزاع، که اطلاعات را درک می کند؛ و سازماندهی، که به توانایی مغز برای استفاده از اطلاعات برای ایجاد افکار اشاره می كند.
هر یک از سه مرحله مهم است و فرزند شما ممکن است ضعف در یک منطقه یا منطقه ديگري داشته باشد که سبب اختلال یادگیری می شود. به عنوان مثال، در ریاضی، توالی (توانایی قرار دادن چیزها با نظم خاص) برای یادگیری شمارش یا انجام ضرب (و همچنین یادگیری الفبای یا ماه های سال) مهم است. به طور مشابه، انتزاع و سازماندهي بخش مهمی از مهارت ها و توانایی های آموزشی فراوانی است. اگر یک فعالیت خاص مغز به درستی اتفاق نیفتد، یک مسير ديگر برای یادگیری ایجاد خواهد کرد.
