بادکش درمانی

كلیـّات آموزش بادکش درمانی – ‍Cupping Dry

محقق ونویسنده : اسماعیل زرگرزاده

دارای مدرك كاپنیگ تراپی از انجمن طب سنتی دانشگاه علوم پزشكی تهران

عضوانجمن تحقیقات طب سنتی ایران

هرگونه تکثیر و انتشار این مجموعه منوط به کسب اجازه از نویسنده می باشد

امروزه علی رغم پیشرفت روز افزون علم وساخت داروهای شمیایی باز هم شاهد بروز بیماری های جدید ولاعلاج می باشیم كه این امر خود بیانگر ناكار آمد بودن یا ناكافی بودن طب جدید به تنهائی است وبه همین دلیل بشر امروز لاجرم باید بپذیرد كه طب سنتی كه نتیجه هزاران سال تحقیق وتجربه علما و دانشمندان در طول تاریخ بشر بوده است میتواند هنوز هم به عنوان عامل مؤثر در پیشگیری ودرمان انسان باشد .

حجامت اصطالحاً به روش ایجاد حجم باوسیله (لیوان و…)اطلاق میشود كه جهت درمان بعضی بیماریها بكار می رود و دارای سابقه تاریخی 7 هزار ساله و مورد تأكید اسلام میباشد .

یكی از مهمترین روایاتی كه در زمینه حجامت(بادكش درمانی )در منابع معتبر روایتی ذكر شده در ذیل آیه سوره مباركه  « اسری »در تفسیر المیزان وبرخی تفاسیر دیگر آمده است حدیث ذیل میباشد .

حضرت رسول اكرم (صلی الله علیه وآله وسلم ) میفرماید : در شب معراج وقتی كه به آسمان هفتم صعود كردم برهیچ ملكی از ملائك گذر نكردم مگر اینكه گفتند یا محمد حجامت كن وامتت رابه حجامت كردن امر بفرما.

از جمله خواص درمانی اثبات شده وتجربه شده حجامت وبادكش درمانی :

• برطرف كردن انسداد عروق وپیشگیری از سكته قلبی ورفع غلظت خون – تنظیم تركیبات خونی – كاهش چربی وكلسترول خون
• درمان سردرد های شدید مانند میگرن – سینوزیت – آرامش اعصاب – افزایش هوش وحافظه
• درمان ناراحتی های پوستی,  اسپالم عضلانی بهبود بیماریهای زنان
• درمان آسم – تنگی نفس – رماتسم- كمر درد – پادرد وزانو درد
• درمان سرماخورگی وسرمازدگی  – بهبود در اندام های بدن – رفع قلنج – بی حالی – سنگینی بدن

توجـه 

متأسفانه در ماه های اخیر باتبلیغات شبكه های غیر مجاز وكیوم بادكش روبرو هستیم كه از ناكافی بودن اطلاعات مردم استفاده كرده ومحصولات خود را به اسم درمانگرسردرد ,كمر درد و… بفروش می رسانند و مردم نیز خودسرانه بدون داشتن علم و دانش كافی محصول را خریده واستفاده می نمایند كه می تواند صدمات جبران ناپذیری را روی بیمار بگذارد .

در این مقاله سعی شده هر چه بیشتر مردم را با بادكش درمانی آشنا نماییم و متذكر می شوم بادكش درمانی یك شیوه تخصصی است و به هیچ وجه به صورت خودسرانه این عمل راانجام ندهید و حتی از گیاهان دارویی بدون دستور پزشك استفاده ننماید وحتماً این اعمال را زیر نظر کاپینگ تراپ یا پژشك متخصص انجام دهید .

رسول اكرم : شفای امت من در سه چیز است آیه ای از قرآن – جرعه ای از شربت عسل – حجامت (بحارالانوار-ج 62 –ص 176)

بادكش درمانی در طب سنتی واسلامی دارای ارزشهای فراوانی است و در درمان ورفع بسیاری از بیماریها میتواند كمك بسزایی داشته باشد در زمانهای قدیم این روش جزو طب های یداوی بوده ودر حال حاضر بسیاری از مردم كشور عزیزمان ایران در مناطق مختلف برای رفع سرماخوردگی , استخوان درد , گرفتگی عظلات و … از این روش استفاده می كنند.

الحمدلله دوباره این روش در حال احیاست وامیدواریم تا چند سال آینده این روش با آموزش صحیح مردم وارد زندگی ورفع برخی مشكلات گردید.

امام صادق (ع) می فرماید: آیةالكرسی بخوان وهر روز كه خواستی حجامت كن ( منظور بادكش درمانی ) وصدقه بده (بحار الانوار – ج 62 ص 117 )

متأسفانه در دهه های اخیر علم حجامت (بادكش درمانی ) ازبین رفته ومردم با لوازم متفاوت به شیوه سنتی وغیر علمی دست به چنین كاری می زنند كه باعث بسیاری از اختلالات در بدن وبیماریهای ثانوی وغیره می شود كه در بسیاری مواقع جبران ناپذیر میباشد .

پیامبر اكرم در روایتی در نهج الفصاحه آمده پنج چیز را از سنتهای پیامبران الهی معرفی كرده اند كه عبارتند از:

حیا –حلم – حجامت – مسواك –عطر زدن (كافی – جلد 6 ص 484 )

این امر نشان دهنده اهمیت حجامت (بادكش درمانی )در گذشته های دور و در میان فرستادگان خداوند حق تعالی می باشد .

مقـدمه

آموزه های طب سنتی ایران به گفته دانشمندان ایرانی وخارجی یكی از قدیمی ترین وكامل ترین مكاتب پزشكی دنیامی باشد .

طب سنتی در ایران ( ایران پس از اسلام ) وخدمات طب سنتی واسلامی تنها توسط حكیم های باتجربه همانند جناب رازانی – بوعلی سینا – جناب جرجانی و جناب عقیلی خراسانی رحمه الله علیهم اجمعین ارائه می شد – در اوایل قرن گذشته هنگامی كه تمدن غرب پس از رنسانس علمی اروپا مواجه گشت با احساس حقارت در برابر تكنولوژی آنها توسط خود فروختگان یكباره از گذشته درخشان علمی خود به خصوص در رشته طب سنتی واسلامی بریدیم وباتوسعه طب الوپاتیك وبی مهری نسبت به حكیم ها وروشهای درمانی طب سنتی به تدریج تعداد آنها روبه كاهش نهاد و كتب علمی شان در كتابخانه ها مهجور ماند یا به وسیله عمال غرب به تاراج رفت ؛ ماهم برای اینكه متهم به واپسگرائی نشویم آنچه از پدران خود به ارث برده بودیم بیرون ریختیم ودر حالی كه غربیها با تظاهر به نابود كردن كتب علمی ما در گذشته ،باشیوه های مختلف ، گنجینه های ارزشمند طب سنتی اسلامی را ربوده وبااستخدام مترجمین عرب اقدام به ترجمه متون وتحقیق وتفحص در مفاهیم علمی آن نموده اند وحال در كشورهای غربی وحتی آمریكا علوم طب سنتی ایران اسلامی مورد استفاده می دهند وحتی بادكش درمانی رابه نام كاپینگ ترابی به یكی از رشته های درمانی خود معرفی كرده اند.

نام برخی علوم طب سنتی اسلامی در كشورهای غربی :

• گیاه درمانی = فیتوتراپی / ماساژ درمانی= آروماتراپی باز تاب درمانی = شیاتسو / فصد = كاپنیك(رگ زنی)
• بادكش درمانی (حجامت ) = كاپینگ تراپی / زانو درمانی = لیچ تراپی/ آبدرمانی باآبزیان =هیدروتراپی

طب سنتی اسلامی از اجزای مختلفی مانند علوم پایه (شناخت بدن )علت شناسی – بیماری شناسی – اصول تشخیص – شیوه های حفظ سلامتی – روشهای درمانی – داروشناسی واعمال دست یا یداوی می باشد. حجامت یكی از اعمال یداوی طب سنتی اسلامی است و در لغت به معنای ایجاد وحجم در عمل به معنای بادكش گذاری به طریق مختلف انجام می شود بعبارت دیگر حجامت (بادكش درمانی ) یكی از بهترین روشهای پیشگیری در درمان بیماری در تمام كشورهای آسیای شرقی اروپایی وآمریكا محسوب می شود ونتایج خیلی مفیدی به همراه داشته است .

پیامبر اكرم : اگر در مداومت بر چیزی خیری باشد آن مداومت در حجامت است (سند احمد بن حنبل ج2 -.ص342 )

حجامت از دو باب قرآن وسنت اهل بیت كه به مدرك بسیار از طرف علمای شیعه و عامه حجت محسوب می شود روشی محرز است ودر اصل آن شكی نیست و یكی از بهترین روشهای پیشگیری ودرمان است.

بدیهی است بادكش درمانی نیز مانند علوم دیگر نیازمند علمِِ و تخصص ، آموزش وآشنایی می باشد كه عدم آشنایی با آن وانجام بادكش درمانی به صورت خودسرانه می تواند باعث اختلالات كبدی – لخته شدن خون در عروق – صدمه به ستون فقرات وحتی سكته قلبی ویامغزی گردد. پس به هیچ عنوان به صورت خود سرانه اقدام به چنین عملی ننمایید .

آشنایی با طب سنتی اسلامی

طب سنتی یك علم است كه دارای علوم پایه – علوم بالینی شامل: تشخیص – پیشگیری و درمان داروشناسی ،اخلاق طبابت و… است كه برای ورود به هر بخش لازم است آشنایی مختصری در این رابطه میان دانش پذیران باشد .

1. بخش نظری : بحث های تئوری و نظری علم طب سنتی اسلامی كه شامل : امور طبیعیه – اسباب – علل – دلیلها وعلائم است
2. بخش علمی :روش هایی برای حفظ سلامتی – باز گرداندن سلامتی است

ركنها

تشكیل دهنده عالم هستی هستند: آتش – هوا – آب – خاك

دراین مقاله فقط به امر بیان بحث های بادكش می پردازیم كه مهمترین عوامل آن طبیعیه شامل اركان و مزاجها است .

امزاج

اطباء انسانها راطبق كیفیت های چهارگانه در نه گروه تقسیم می كنند كه در ذیل به آنها اشاره می نماییم.

امزاج مفرد:

1. گرم : كسانی كه در تری وخشكی متعادل هستند وبدنشان گرم است
2. سرد: كسانی كه در تری وخشكی متعادل هستند وبدنشان سرد است
3. تر : كسانی كه در گرمی وسردی متعادل هستند وبدنشان تر است
4. خشك : كسانی هستند كه در گرمی وسردی متعادل هستند وبدنشان خشك است

امزاج مركب:

1. گرم خشك
2. گرم تر
3. سرد خشك
4. سرد تر

متعادل : كه در گرمی وسردی وتری وخشكی متعادل هستند

اخلاط

1. صفرا (آتش ) گرم وخشك است ومكان آن در بدن كیسه صفراء است .
2. خون (هوا) گرم تر است جایگاه آن در كل بدن است (در كبد وقلب بیشتر است )
3. بلغم (آب ) سردوتر است ، جایگاه آن در كل بدن است .
4. سودا (خاك ) سرد خشك است ، جایگاه آن در بدن طحال هست .

مـزاج اعضای بـدن:

1. قلب = گرم خشك است
2. كبد = گرم تر است
3. مغز = سردتر است
4. استخوان = سرد خشك است
5. گوشت = گرم تر است (البته نسبت به محكم بودن – كم بودن انعطاف ) وتركیب چربی گاهی به خشكی وگاهی رو به سردی است .
6. چربی = سرد تر است
7. طحال = سرد خشك است

شـش اصل ضروری زندگی

برای سلامتی انسان اطباء شش اصل را طرح كرده اند كه تمامی انسانها به صورت مدام باآنها در ارتباط هستند كه عبارتند از :

1. محیط (شرایط آب وهوا )
2. فعالیت بدنی و استراحت انسان (حركت و سكون )
3. خواب و بیداری( نوعخواب و بیداری )
4. حفظ مواد ضروری و مفید بدن انسان و دفع مواد سمی از آن (احتباس واستفراغ )
5. خوردنی و نوشیدنی ها
6. اعراض نفسانی (رخدادهای روانی و عصبی در محیط وطول زندگی شخص )

تمامی موارد به صورت مستقیم بربدن انسان تأثیر میگذارد وسلامتی بدن به شش اصل بالاوابسته است. قبل از هر كاری حتی بادكش درمانی باید شرایط درست آن فراهم گردد .

آشنایی با تاریخچه بادکش درمانی

تاریخچه بادكش درمانی به چند هزار سال بر می گردد. كه یكی از قدیمی ترین روشهای درمانی در طب سنتی ایران وچین است . شواهد بادكش درمانی (حجامت) در تمامی نقاط جهان كشف شده است اما قدیمی ترین شواهد مستند مبتنی بر استفـاده بادكش در پزشكی مصر باستـان( 1500 سال قبل از میلاد) برمی گردد. در قرن هفتم قبل از میلاد در لوح های خط میخی یافت شده از امپراتوری آشور از بادكش یاد شده است پس از آن بقراط از بادكش در قرن پنجم قبل از میلاد یاد كرده است .

امروزه بادكش درمانی (حجامت )در كشورهای اسلامی و غربی طرفداران زیادی دارد .مقبولیت بادكش درمانی (حجامت ) در میان مسلمانان ناشی از احادیث است كه از پیامبر اسلام (ص)در توصیه به بادكش درمانی (حجامت ) نقل شده است البته از امامان معصوم نیز روایاتی هستند در این مورد كه نشان دهنده برتر بودن علوم امامان در كل زمان است كه در طب شیعه نیز به ان اشاره شده است .

امام محمد باقر (ع): رسول خدا (ص) از هیچ دردی شكایت نكردند مگر انكه از آن درد به حجامت پناه بردند . (بحار الانوار-ج62 ص119)

حجامت : الحجامة ؛ حرف الحاجه وهو الحجَام . والحجم فعله : كتاب العین ج 3 – ص 87 حجامت : ایجاد خلاءبوسیله شاخ یاهر وسیله دیگر وایجاد مكش در مواضع خاص از بدن ؛چون شخص حاجر با مكیدن در سطح پوست ایجاد حجم مینماید معادل آن در زبان فارسی بادكش ودر زبان انگلیسی كاپینگ هست .

انـواع بادكش

بادكش از لحاظ روش انجام و ایجاد خلاء به دو روش انجام می گردد:

بادكش گرم ( حجامت گرم )

در كتاب ذخیره خوارزمشاهی در مورد نحوه بادكش گرم (حجامت گرم )چنین آمده است: یك لیوان را برداشته و مقداری پنبه رابه كمی الكل آغشته می كنیم وآنراآتش زده وداخل لیوان می گذاریم سپس پنبه وآتش را خارج كرده ولیوان را بر پوست قرار می دهیم .

بادكش خشك (حجامت سرد )

در گذشته بادكش سرد را به وسیله شاخ گاو (باایجاد سوراخ در انتهای شاخ ومكیدن آن )انجام میدادند در حال حاضر لوازم گوناگونی مانند دستگاه درد كش – وكیوم ودستگاه خلاءكننده و… برای این كار درست شده است كه در لیوانهای مخصوص خودشان باایجاد خلاء و حجم بادكش راانجام می دهد .

تفاوت بادكش گـرم و سـرد

بادكش بصورت كلی باعث گرم شدن موضع میشود (بخاطر تجمع خون در محل ) اما در بادكش سرد گرمای زائد مصنوعی به بدن داده نمی شود ولی در بادكش گرم كمی گرمای مصنوعی به موضع داده می شود كه باعث گرمتر شدن ناحیه می گردد. البته برخی بادكش ها بخاطر تجمع خون در یك ناحیه دور از سیستم عروق مركزی باعث سرد شدن كل بدن میشود این موضوع مربوط به مكانیسم بادكش است نه به نوع بادكش كردن .

(از بادكش كردن به صورت خود سرانه وبدون علم به طروق گرم وسرد خودداری بفرمائید )

بادكش از لحاظ روش انجام روی بدن به سه صورت انجام می گیرد:

1. بادكش ثابت: اگر وكیوم بادكش را بیشتر از 15 ثانیه یا بیشتر بر روی موضع پوست نگهداری شود این بادكش ثابت نام دارد و علت آن این است كه باعث سكون مواد در آن ناحیه از بدن و منجمد شدن اخلاط در ان ناحیه میگردد .
2. بادكش منقطع (متناوب ): اگر به صورت تكراری وكیوم بادكش را پس از قرار دادن در ناحیه در كمتر از چهار ثانیه باز كرده و دوباره لیوان رادر آن ناحیه قرار دهیم به آن بادكش منقطع می گویند كه باعث تجمیع خون لطیف ومواد سبك در ان ناحیه می گردد(اخلاط سبك رابه آن ناحیه میكشد) وبیشتر ازبادكش های دیگر ناحیه مورد نظر را گرم می كند(این نوع بادكش باید كمتر از 4 ثانیه باشد وبه صورت 4 دفعه یا بیشتر بستگی به ناحیه انجام گردد)
3. بادكش متحرك : اگر وكیوم بادكش را بر روی پوست از لحضه گذاشتن بكشیم وحركت دهیم آن را بادكش متحرك می گویند .در این نوع بادكش می توان مواد رابه سمتهای دیگر انتقال داد و جهت این بادكش دارای اهمیت فراوان و بسیار مهم است .

فرق میان بادكش ثابت ومنقطع ومتحرك

بادكش ثابت بیشتر برای ثابت نگه داشتن مواد وایجاد سکون مورد استفاده قرار می گیرد و بادكش متناوب برای ایجاد گرمای بسیار و ورزش مصنوعی در ناحیه ای از بدن و گاهی تبدیل بلغم طبیعی به دم یا صفرا و برای كشیدن اخلاط سبك (خون وصفراء) به ناحیه مورد نظر انجام میشود و بادكش متحرك برای انتقال اخلاط سنگین (سودا وبلغم ) وانتقال مواد یك ناحیه به ناحیه دیگر مثل انتقال مواد مضر از اعضاءشریف به اعضای پست مورد استفاده قرار می گیرد .

تااینجا 6 نوع بادكش راذكر نمودم كه بستگی به هر بیماری كه با مكانیسم آنها مطابقت دارد مورد استفاده قرار بگیرد

مكانیسم اهداف كلی بادكش درمانی

هدف انحراف

انحراف ماده وجذب آن به سمت دیگری كه باعث سكون ماده بشود .

هدف تسخـین وتحلیل

• فراخران خون : برای گرم كردن اعضاءو جذب خون به سمت آن عضو كه اثرات مختلفی را در بردارد مثل : غذارسانی به آن ناحیه بیشتر خواهد شد لذااین روش را میتوان برای افزایش بافت ماهیچه و تقویت اعضاءاستفاده نمود . (مثلاً برای رفع لاغری موضعی ) از بادكش متناوب وخیلی سبك استفاده میشود .
• فراخـوان دفاعی :افزایش خون رسانی موضعی با فراخوان سلولهای دفاعی وفاكتورهای ضد التهاب خون به ناحیه باعث تسكین و تسریع ترمیم آسیب های بافتی وعضویت می شود .
• ایجـاد انبساط : به خاطر تسخین  (گرم كردن ) ایجاد انبساط می كند . كه باعث رفع اسپاسم وگرفتگی ها وایجاد انبساط در عظلات واعضاء می شود .( نوع مزاج وبادكش بسیار مهم است )
• رفع چربی موضعی : به خاطر این مكانیسم می توان برای برطرف كردن چربی موضعی از این مكانیسم استفاده میشود چون مزاج خون گرم است وتسخین باعث رفع مواد سرد به خصوص چربی (سردو تر) است می شود از این نوع بادكش برای برطرف كردن بعضی بیماریها استفاده می شود .
• تحلیل ریح (باد): برای از بین بردن باد اعضاء كه بادكش گرم اثرش در این بیماری قوی تر است .
• کمک به برگرداندن حس از دست رفته بدن و ترس از فلج: مثلاًاگر پا حس خودش را از دست داده باشد از ابتدای ران بادكش راشروع می كنیم وبه سمت انتهای پا یعنی ساق ومچ بادكش انجام می دهیم ( نوع بادكش بسیار مهم است )
• هدف تسكین: استفاده از بادكش برای هدف و تسكین دردها مثل گذاشتن لیوان با بادكش روی ناف یه خاطر قولنج دردناك (افتادگی ناف ) روی باسن برای بیماریها سیاتیك ، وترس فلج شدن و بادكش ران ها برای بیماریهای باسن و ران ها وبواسیر مفید است .
• تمـركز قوای ناحیه خاص: این نوع بادكش برای تمركز قوای اعضاء خاص در یك عضو متوجه آن عضو شده و درد و تمركز شان در ناحیه دیگر فراموش می شود .

بادكش متنـاسب برای مزاجهای مختـلف

برای مزاجهای مختلف باید بادكش به صورت های گوناگون انجام شود. یعنی اگر كسی مزاجش گرم است نباید زیاد از بادكش گرم استفاده شود واگر قرار است خلط لطیف (صفرا طبیعی یا خون طبیعی ) به سطح كشیده شود باید از بادكش گرم منقطع ضعیف استفاده شود .

در ذیل چند مثال بیان می كنیم :

• بادكش برای افزایش خشكی : بادكش سرد قوی یا گرم قوی ومكرر
• بادكش برایافزایش تری : بادكش گرم و ضعیف
• بادكش برای افزایش سردی : بادكش سردلین طولانی
• بادكش برای افزایش گرمی : بادكش گرم مكرر
• بادكش برای مزاج گرم خشك : بادكش سرد ثابت غیر طولانی
• بادكش برای مزاج گرم تر : بادكش سرد ثابت طولانی
• بادكش برای مزاج سردوتر : بادكش گرم غیر طولانی ومكرر

بادكش برای مزاج سرد وخشك : بادكش گرم و متناوب كه كم كم كشش رازیاد میكنیم

عوارض بادكش غیر متناسب وانجام بادكش بدون داشتن علم ودانش به صورت سنتی

بادكش درمانی باید طبق مزاج ، شرایط بیماری وشرایطی از قبیل بیماری – محیط زندگی و جسمی شخص انجام شود . باید هدف از بادكش درمانی مشخص شود . مثلاً: اگر كاهش یبوست یا عفونت روده ای و یا كاهش مشكلات بواسیر باشد نوع بادكش یا  گرم یا سرد بسته به مزاج ونوع بیماری باشد وبرای چنین بیماری هایی بادكش قوی و یا ثابت نگه داشتن طولانی بادكش مضر است وحتماً قبلاًاز بادكش باید روغن مالی بستگی به نوع مزاج شخص انجام میگیرد و یا برای درمان سردردها باید بادكش متحرك انجام شود و جهت بادكش بستگی به نوع بیماری فوق دارد . اگر مسائل رعایت نشود حتی در بادكش كمر و پهلو و پشت كه در بین مردم بیشتر رواج دارد موجب ایجاد اختلال و بیماری در دراز مدت میگردد و مطمئن باشید در بدن مشكلات جدی به وجود می آورد كه در برخی موارد جبران ناپذیر است اگر شخصی در بدنش اخلاط فاسد وجود دارد (هر نوع خلطی )بدون پاكسازی اگر بادكش درمانی انجام گردد امكان دارد مواد زائد بدن به حركت در آید و به طرف قلب – كبد و مغز رفته وایجاد اختلال كند پس توصیه میشود حتماًجهت هر نوع بادكش به پزشك ویا كاپینگ تراپ مراجعه نمائید .

اگر كسی به بیماری هیپرتنسیون یا فشار خون بالا دچار است از بادكش گرم ثابت ویا متناوب بین دو كتف استفاده شود حتماً قلب شخص دچار مشكل میشود كه جبران ناپذیر است .

اگر در یك شخص در دو یا چند ناحیه بادكش درمانی انجام شود مثلاً : بادكش بین دو كتف یا بادكش پشت و بادكش پا ،به خاطر اختلال در قوه مدبره به احتمال زیاد شخص دچار پایین آمدن فشار خون می شود وبه حدی كم می شود كه شخص بیهوش یا چند روزی به خواب می رود . برای كسی كه دیسك كمر دارد و یا دچار بیرون زدگی دیسك در كمر است بادكش درمانی انجام ندهید وبه هیچ عنوان بادكش رابر روی دیسك كمر قرار ندهید .

اگر وكیوم بادكش را به مـدت طولانی (حتی چند ثانیه ) روی یكی از سرخ رگـها(شریانها ) و یا سیاه رگها (وریدها ) بدن قرار دهید این موضوع باعث لخته شدن خون وگرفته شدن عروق وعدم خونرسانی به قلب میشود و موجب اختلال جدی در قلب و… می گردد كه بسیار خطرناك است . اگر بروی عروق واریس بادكش انجام شود باعث پارگی مویرگ ها می شود . بادكش طولانی وغیر اصولی موجب كبودی پوست ولخته شدن خون در ناحیه می شود و به مرور زمان اخلاط خونی بسمت قلب و مغز و كبد حركت می كند كه باعث بروز مشكل جدی می گردد. بادكش قوی میتواند التهاب پوست  وبروز تاول گردد .پس قبل از بادكش نوع پوست شخص وناحیه بادكش باید توسط درمانگر طبق مزاج شخص روغن مالی گردد و نوع بادكش و مدت زمان آن مشخص گردد.

بادكش قوی سرد در كسانی كه كم خونی دارند موجب تهوع – سر گیجه میگردد. بادكش برای كسانی كه از بیماری فشار خون پایین و یا فشار خون بالا حتماً باید زیر نظر درمانگر كاپنیگ تراپی یا پزشك متخصص انجام گیرد چون موجب ضعف شدید وحتی باعث بیهوشی می گردد (بخصوص بادكش ساق پا در حالت ایستاده ) بادكش بدون مقدمه برای اشخاصی كه مزاجشان خشك است احتمال بروز مشكلاتی مثل بیهوشی و ضعف شدید به همراه دارد و گاهی باعث ایجاد بیماری های غیر قابل جبران میشود .

پوست به هیچ عنوان هنگام بادكش نباید كبود شود بلكه بعد از 5 دقیقه تا یك ساعت آن ناحیه خود به خود كبود میشود كه این موضوع بعد از چند روز برطرف میشود وجای نگرانی نیست ولی كبودی در حین بادكش باید سریعاً قطع گردد .

مقدمـات بادكش

• تهیه لوازم بادكش
• آماده كردن ناحیه برای بادكش درمانی

در بادکش درمانی قوی 12 تا 24 ساعت قبل وبعد نباید شخص كارهای سنگین انجام دهد بادكش برای خانمها در زمان پریود ممـنوع است.( بجز درمان مشكلات پریود توسط كاپنیگ تراپ ) انجام بادكش بعد از غذاخوردن ممنوع است .

از بادکش درمانی بلافاصله بعد از حمام و یا ورزش پرهیز نمایید .

در حالت گرسنگی از ببادکش درمانی خوداری نمائید.

در حین بادكش و تا نیم ساعت بعد از آن نباید آب وهر گونه مایعات ومواد غذایی میل شود .

غذاهای سنگین مثل جگر – گوشت قرمز – غذاهای مانده – عدس ماهی – پنیر و… بهتر است 12 ساعت قبل وبعد از بادکش درمانی مصرف نشود . چون زمان بادكش در پوست های مختلف متفاوت است لذا نمی توان برای همه یك زمان واحد تعیین نمود وروش تشخیص زمان روی بدن های مختلف به خاطر مزاج های گوناگون واخلاط گوناگون فرق دارد. اگر مثلاً بادكش برای جمع كردن صفراء است زمان بادكش در آن ناحیه 3 تا 5 ثانیه باشد.

در بادکش درمانی حالت بدن طرف (نشسته – ایستاده – دراز كش ) بستگی به نوع بادكش دارد وبسیار مهم است . تعداددفعات بادكش در روز و دوره درمان طبق بیماری متفاوت است وبستگی به تشخیص درمانگر كاپینگ تراپ ویا پزشك متخصص دارد.

در بادكش گرم میزان فشار (كشش پوست ) باید اندازه گیر ی گردد (بسته به نوع بادكش و درمان ) نباید برای كسانی كه دارای جوش پوستی هستند از بادكش محرك استفاده نمود وباید بسیار احتیاط نمود .

بهتر است بعد از هر بار بادكش لیوانها ضد عفونی گردد. (بخاطر انتقال بیماریها ی پوستی وقارچ )

بادکش درمانی

برخی از بادکش درمانی های مهم بـدن به همراه اثـرات:

• بادكش متحرك شكم :افزایش وتحریك حركت دودی روده – كاهش یبوست – كاهش چربی شكم – كاهش سردی روده  (كاهش نفخ – عفونت روده ای و وكاهش مشكلات بواسیر و … )
• بادكش ثابت یا متناوب شكم :افزایش خون رسانی به اعضای شكمی – كمك به رفع گرفتگی مجرای ادرار – نافع بواسیر – كمك به بر طرف كردن دردهای ماهانه زنان – كمك به تنظیم پریود خانمها و …
• بادكش ثابت ومتناوب پشت : كمك به برطرف كردن سرماخوردگی – كمك به رفع تنگی نفس وآسم – كمك به درمان بیماران شیمیایی – كمك به رفع گوز پشت – كمك به رفع برخی خلط های پشت حلق – كمك به درمان برخی سردردها – رفع خستگی شدید – رفع اسپاسم عضلانی – كمك به رفع آرتروز – كمك به افزایش حجم نفس و…

نوع حالت بدن (نشسته – ایستاده – خوابیده ) بستگی به درمان دارد .

• بادكش متحرك پشت : در این نوع بادكش خواص بالا آمده ولی مواد مضر از طریق غدد لنفاوی بهتر و زودتر دفع میشود . این نوع بادكش حتماً باید زیر نظر درمانگر كاپینگ تراپ یا پزشك انجام گردد.

• بادكش ثابت یامتناوب پشت گردن : كمك به رفع نزله ها – كمك به درمان برخی سردردها به همراه برخی روغنها – رفع خستگی گردن – رفع اسپاسم عضلانی – كمك به رفع آرتروز گردن و كمك به رفع اورام حلق وحنجره مثل عفونت
• بادكش متحرك پشت گردن : تمام تأثیرات ثابت پشت گردن رادارد ودر این نوع بادكش مواد رامی توان به ناحیه ای كه می خواهیم انتقال دهیم.این نوع بادكش حتماًباید توسط كاپنیگ تراپ یا پزشك متخصص انجام شود.
• بادكش ثابت جلوی گردن : برای تحریك وتنظیم هورمون ها ی غده تروئید – كمك به رفع نزله باروغن مالی –  برای تقویت حنجره وصاف شدن صدا – درمان موضعی بیماریهای حنجره و گلو و…
• بادكش ثابت یا متحرك صورت : برای كمك به درمان سینوزیت – تقویت كردن برخی سردردها – كمك به درمان عفونت لثه – كمك به مشكلات بینایی – وكمك به درمان مشكلات صورت مثل جوش و…
• بادكش ثابت ومتناوب زانو : كمك به درمان آرتروز – تقویت مفاصل – كمك به رفع صدای زانو و …
• بادكش ثابت یامتناوب كشاله ران : كمك به نارسایی جنسی ( زنان ومردان ) انتقال مواد به كشاله های ران از اعضاء فوقانی بدن واعضاءهمجوار
• بادكش ثابت یا متناوب انتهای كمر : كمك به مشكلات گوارشی (نفخ –كولیت دمای روده ای ) برای كمك به رفع بیماریهای كلیوی (عفونت ها – كولیت كلیوی – سنگ كلیه ) كمك به درمان بیماریهای تخمدان ورحم (كیست تخمدان – دیسمنوره – بی نظمی –  ناباروری ) تقویت قوای جنسی – تقویت كمر وعظلات آن – نافع برای آبسه وبیماریهای پوستی اطراف ران – كمك به بواسیر – كمك به درمان پسوریازیس –نافع خارش پوست پوشت
• بادكش ثابت كمر وپهلوها : كمك به مشكلات گوارشی (كولیت روده ای – نفخ ) كمك به رفع رماتیسم – كمك به درمان و كاهش فشار خون – نافع برای آبسه وغیره
• بادكش ثابت یا متناوب ساق پا : كمك به كاهش فشار خون – كمك به درمان بعضی سردردها – انتقال مواد مضر از اعضاء شریف مثل كبد به اسافل بدن – كمك به رفع اسپاسم عضلانی ساق پا – كمك به رفع خستگی وغیره …..
• بادكش ثابت اسافل : انتقال اخلاط از بال ابه اسافل – مسكن موقت درد سیاتیك وكمك به درمان آن – كمك به افزایش خونسازی در بدن – افزایش خون رسانی به ساق ها و تقویت آنها
• بادكش ثابت زیر سینه : قطع خونریزی بینی – كمك به قطع خونریزی شدید زنانگی ( هیپرمنوره )
• بادكش ثابت سینه : كمك به تقویت ریه ورفع مشكلات آن مثل تنگی نفس – كمك به برطرف كردن كیست ها و توده های پستانی در خانمها – برای حجیم كردن سینه وپستانها وغیره
• بادكش زیر ناف (ثابت یامتحرك ): كمك به درمان التهاب پروستات – كمك به درمان واریكوسل – كمك به درمان یبوست – كمك به درمان ناتوانی جنسی در آقایان – كمك به بی اختیاری ادراری – كمك به درمان تنگی مجرای ادراری – كمك به درمان برخی بیماریهای رحمی مثل فیبروم وغیره
• بادكش اختصاصی ناف : كمك به برگشت افتادگی ناف ودرمان آن – نفخ شكم – برای رفع درد رحم قبل از پریود .
• بادكش اختصاصی كبد : كمك به درمان مشكلات كبدی (هپاتیت ها – تنظیم آنزیمهای كبدی – چربی كبد و…)
• بادكش اختصاصی كلیه : كمك به دفع سنگ كلیه – كمك به مشكلات كلیوی (عفونت و كیست ) تقویت عظلات آن ناحیه و…
• بادكش اختصاصی دستگاه گوارش : كمك به تقویت دستگاه گوارش و قوه هاضمه – كمك به كم شدن خلط پشت حلق

البته تمام این موارد كه ذكر شده فقط جنبه یادآوری قدرت درمان وعوارض بادکش درمانی را دارد وبه هیچ عنوان به صورت خود سرانه از بادكش حتی ضعیف وكوچك استفاده ننمائید شاید در ساعات و روزهای اولیه باعث تسكین گردد  ولی در طول زمان میتواند عوارض جبران ناپذیری به شخص وارد نماید لذا تقاضا دارم در صورت هر نوع بادكش به كاپینك تراپ ویا پزشك متخصص مراجعه نمایید .

امام صادق(ع)  میفرماید :

چه كسی جز خدا معده را این گونه سخت و با صلابت آفریده تا غذاهای سنگین را نیز هضم كند ؟ چه كسی جگر را آنقدر نرم و لطیف آفریده تا عصاره و لطافت غذا را بپذیرد و هضم آن از عمل ظریفتر باشد ؟ آیا اندكی اهمال و ناهماهنگی در این اعمال می بینی ؟  هرگز!  چه اینهمه به تدبر مدّبری حكیم است كه پیش از آفرینش ، نسبت به اشیاء قادر و دانا بود و چیزی او را ناتوان نمی گرداند . وهم او لطیف وبسیار آگاه است . (توحید المفضل ، ص 66- 67 )

منابع

1. دكتر علی اكبر روزگاری ، آشنایی با بادکش درمانی ، تهران 1391
2. ابنا بسطام ، عبدالله وحسین ، طب الائمه علیهم السلام ،اجلد ، دارالشریف الرضی قم ،چاپ دوم 1411 قمری
3. عقیلی خراسانی شیرازی ،محمد حسین ، خلاصه الحكمه ، تحقیق وویرایش اسماعیل ناظم به سفارش مؤسسه مطالعات تاریخ پزشكی طب اسلامی ومكمكل ،سه جلدی ، قم 1385 هـ ش . چاپ اول
4. محمد زكریا رازی ،كتاب الحاوی چاپ دانشگاه تهران ، 1390 تهران
5. دانشنامه آزاد ویكی بدیا (حجامت )
6. محسن ناصری ، مروری بركلیات طب سنتی ایران تهران ، انتشارات طب سنتی ایران – چاپ ششم پاییز 1391
7. حكیم جرجانی – كتاب ذخیره خوارزمشاهی – تصییح وتفسیر :دكتر محمد حسین اعتمادی ودكتر محمد شهراد ودكتر جلال مصطفوی ، سلسله انتشارات انجمن آثار ملی تهران .