رشد کودک پنج ساله
رشد کودک پنج ساله
کودكان عاشق نشان دادن آنچه كه مي توانند انجام بدهند هستند مثل پريدن، لي لي كردن، رقص و بازي گروهي با توپ . آگاهي آنها از جهان روبه افزايش است و زبان آنها ميزان درك آنها را نشان مي دهد.
كودكان مي آموزند كه چطور خود را كنترل كنند و چطور صبر كنند و منتظر نوبت خود شوند. آنها در فعاليت هاي روزانه خود مثل شستن، لباس پوشيدن و خوردن كاملاً مستقل هستند.
رشد و تكامل جسمی – حركتی
مهارتهاي حركتي درشت
در سن 5 سالگي، كودكان
- چالاكي آنها بيشتر مي شود، مي توانند در حين دويدن جاخالي بدهند، روي پنجه هاي پا بدوند، بالا بروند و بپرند.
- تعادل خوبي دارند، مي توانند حدود 10 ثانيه روي يك پا بياستند و بعضي بدون كمك دوچرخه مي رانند.
- هماهنگي خوبي در توپ بازي و با آهنگ و موزون رقصيدن دارند.
- مي توانند از كمر خم شده و پنجه پا را بدون خم شدن زانو لمس كنند.
- 3 متري را به سمت جلو و با هر پا جداگانه مي توانند لي لي كند. – مسير 2 از اسباب بازي هاي مختلفي مثل تاب، تخته هاي اسكيت و نردبان هاي بالا رفتن استفاده مي كند.
مهارتهاي حركتی ظريف
در سن 5 سالگي، كودكان
- از چنگال و چاقو به خوبي استفاده مي كنند، اما شايد نياز باشد كه گوشت آنها تكه تكه شود.
- مي توانند يك سوزن بزرگ را نخ كنند و با آن دوخت هاي بزرگ بزنند.
- كنترل خوبي روي مداد و قلموي نقاشي دارند.
- مي توانند يك آدم را با سر، بدن، دست ها، پاها، بيني، دهان و چشم ها بكشند.
- مي توانند مدل هاي چند مرحله اي را با مكعب كپي كنند و بسازند.
- مي توانند مدل هاي ساخت و سازي سخت تر را با استفاده كيت آنها بسازند.
- 5 سالگي يك مثلث را كپي كنند. / مي توانند يك دايره را كپي كنند و در سن 5 با انگشت سبا به يك دست مي توانند انگشتان دست ديگر را بشمارند.
- مي توانند پازل هاي آهنربايي را با قطات مياني استفاده كنند.
رشد و تكامل حسی
در سن 5 سالگی، كودكان
- مي تواند ده يا دوازه رنگ را جور كند.
رشد و تكامل شناختی
در سن 5 سالگی، كودكان
- نقاش را با جزئيات مي كشد مثلاً خانه با پنجره، در، سقف و دودكش
- در مورد كلمات انتزاعي ميپرسد مثلاً فراتر يعني چي؟
- مي تواند اسم، سن، آدرس خود را كامل بگويد، گاهي هم تولدش را مي داند.
- به خواندن و نوشتن علاقه دارد.
- اسم خود را مي شناسد و سعي مي كند بنويسد.
رشد و تكامل زبان و ارتباط
در سن 5 سالگی، كودكان
- در مورد گذشته، حال و آينده با درك درست زمان صحبت مي كند.
- فصاحت كلام دارند و اغلب بخش دستور زبان درستي دارد.
- دوست دارند برايشان قصه خوانده شود و بعداً جزئيات داستان را با دوستان و يا تنهايي بيان مي كنند.
- از لطيفه ها و معما لذت مي برند.
رشد و تكامل فردی، هيجانی و اجتماعی
در سن 5 سالگی، كودكان
- به تنهايي لباس پوشيده و در مي آورند، اما در مورد بند كفش مشكل دارند.
- علائق و چيزهايي كه دوست ندارند مشخص است و گاهي با منطق خاصي است، مثلاً هويج را نواري مي خورد اما حلقه اي نمي خورد.
- مي توانند زمان بيشتري خود را سرگرم كنند، مثلاً كتاب يا فيلم.
- با دوستان همدلي كرده و وقتي ناراحت هستند آنها را آرام مي كنند.
- مراقبت از حيوانات خانگي را دوست دارند.
- دوستشان را خود انتخاب مي كنند.
رشد و تكامل اخلاقی و معنوی
در سن 5 سالگی، كودكان
- قواعد اجتماعي فرهنگ خود را مي دانند مثلاً چطور معمولاً به يك نفر خوش آمد مي گوييم.
- از روي غريزه و ذاتي به كودك ديگري كه نگران است كمك مي كند.
بازی
در سن 5 سالگی، كودكان
- بازي هاي گروهي و قانونمند را دوست دارند.
- ممكن است يك ورزش خاص يا يك كاردستي را ترجيح بدهند.
- بازي هاي پيچيده اي را روي زمين با عروسك هاي كوچك انجام مي دهند.
- به تنهايي و يا با ديگران و بچه هاي كوچكتر بازي مي كنند.
- بازي نقش هاي حرفه اي با ديگران را دوست دارد.
براي كودكان 3 تا 5 سال : راهنمايی
استفاده از كامپيوتر
كامپيوترها مكمل هستند و جايگزين فعاليتهايي مثل هنر، آب بازي، شن بازي، موسيقي، بازي هاي خارج از خانه، قصه خواني با يكديگر، صحبت با ديگران و ارتباط با كودكان نيست. استفاده از كامپيوتر هم فقط يك فعاليت از بين انتخاب هاي فعاليتي كودكان براي اكتشاف است. براي موفق بودن استفاده از كامپيوتر توسط كودكان، بزرگسالان بايد :
- روش كاربرد كامپيوتر توسط كودكان را براي حل مشكل مشاهده كنيد.
- مقدار زماني كه صرف كامپيوتر مي شود را يادداشت كنيد.
- نگوييد در مرحله بعد چكار كنند، اما براي كمك به آنها حضور داشته باشيد.
- براي تقويت مهارتهاي اجتماعي و مفهوم نوبت و مشاركت، آنها را به كار با كودكان ديگر وارد كنيد.
- در مورد فعاليت هايشان با آنها صحبت كنيد و براي پاسخ به سؤال ها در دسترس باشيد.
- يادگيري را با كامپيوتر وسعت بخشيده و تقويت كنيد. مثلاً آنچه كه در كامپيوتر ياد گرفته اند را در ساير فعاليت ها بكار ببرند. مثلاً بازي ها، شناخت اعداد، اشكال، حروف و يا برنامه هاي قصه گويي.
- نرم افزارهاي مورد استفاده بايستي از نظر رشدي مناسب كودكان باشند و بايستي : اكتشاف، تخيل و حل مشكل را تقويت كند.
- براساس آنچه كه كودكان مي دانند ساخته شده باشد و اطلاعات را انعكاس بدهد.
- حس هاي زيادي را درگير كند مثل موسيقي، صدا، آوا و بينايي.
- نتيجه كار در انتها متنوع باشد تا مهارتهاي زباني، مهارتهاي ابتدايي خواندن، حل مشكل و خلاقيت را تقويت كند و سرعت و جهت آن تحت كنترل كودكان باشد.
- فرصت هاي يكساني را براي كودكان فراهم كند، مثلاً براي كودكان با مشكلات بينايي و شنوايي سازگار شود.
ارتقاء رشد و تكامل
- فعاليت هاي خارج از خانه زيادي را بچينند.
- با دو سطل يا قوطي و طناب محكم براي تقويت تعادل و هماهنگي وسيله بسازيد.
- دوچرخه سواري با دو چرخ را به بچه ها ياد بدهيد.
- شنا را به كودكان آموزش بدهيد.
- بازي هاي غيركليشه اي را تشويق كنيد، مثلاً پسرها طناب بازي و خط خط بازي و دخترها فوتبال بازي مي كنند.
- در ورزش ها و فعاليتهاي گروهي و تيمي در مدرسه و باشگاه بچه ها را عضو كنيد، مثلاً نجاري، سفال، بازي هاي حركتي گروهي.
- استفاده از الگوهاي مختلف، پازل هاي آهنربايي، كيت خياطي و كاردستي، نقاشي و طراحي را تشويق كنيد.
- با كودكان در مورد گذشته، حال و آينده براي ارتقاء مهارتهاي زباني صحبت كنيد.
- اجازه بدهيد كودكان بازي هاي خود را سازماندهي كنند.
- بچه ها را به انجام كارهاي ساده مثل آب دادن به گل ها و شستشو تشويق كنيد.
- محدوديت هاي رفتاري واضح داشته باشيد و هميشه آنها را براي بچه ها توضيح بدهيد.
نكات ايمنی
- اگر پنجره هاي بزرگ داريد، روي آنها را چسب بزنيد تا وقتي بسته اند مشخص باشند.
- وقتي درتاريكي بيرون هستيد و يا در دهكده و جايي كه پياده رو ندارد قدم مي زنيد بازوبندهاي شبرنگ و يا لباس هاي روشن به بچه ها بپوشانيد.
فعاليت
ثبات اعداد
ثبات اسم مفهوم پايدار ماندن اشياء با تغييرات در اندازه و چيده شدن، تعداد و مقدار آنهاست در اين فعاليت مي توانيد از آجرهاي پلاستيكي و يا دكمه ها استفاده كنيد.
هدف از اين فعاليت اين است كه آيا بچه ها تشخيص مي دهند كه تعداد آجرها و دكمه ثابت است علي رغم اينكه نحوه چيدن آنها تغيير كرده است.
- دو رديف از اشياء را بچينيد و مطمئن شويد كه كودك از تساوي تعداد دو رديف مطمئن است.
- يك رديف را بازتر بگذاريد تا طولاني تر شود و از كودك بپرسيد كدام رديف تعداد بيشتري دارد.
نكته مشاهده ای
ژان پياژه ، روانشناسي بود كه نحوه رشد هوش و منطق را در كودكان بررسي كرد. ( 1896-1980 ) پياژه بيان كرد كه كودكان زير 7 سال در تمرين بالا، ثبات ندارند، اگرچه بعضي تحقيقات نشان مي دهد كه كودكان 5 تا 6 ساله مفهوم ثبات اشياء را مي فهمند حتي اگر چيدمان متفاوت باشد.
مي توان اين تمرين را با چند كودك 5 تا 7 سال انجام داد.
يافته هايي كه مشاهده مي كنيد را يادداشت كرده و نتايج هر گروه سني را با هم مقايسه كنيد.
ترجمه و جمع آوری تیم نسخه
